Najważniejsze w skrócie
- Szczur śniady (Rattus rattus) to gryzoń mniejszy i smuklejszy od szczura wędrownego. Ma ogon dłuższy od ciała, duże, cienkie uszy i spiczasty pysk.
- Szczur śniady ma ciało długości 16 do 22 cm i ogon 18 do 25 cm. Waży 150 do 250 g, a jego sierść bywa czarna albo szarobrązowa, z jaśniejszym brzuchem.
- W Polsce szczur śniady występuje dziś rzadko. Jego stanowiska znajdują się głównie w portach nad Bałtykiem, w dolinie Odry oraz punktowo w magazynach importerów i terminalach kontenerowych.
- Szczur śniady nie kopie nor. Porusza się górą i gniazduje na strychach, nad sufitami podwieszanymi, na górnych półkach regałów oraz w kanałach wentylacyjnych.
- MIXTUM zwalcza szczura śniadego po potwierdzeniu gatunku. Stacje i pułapki ustawiamy na belkach, półkach i strychach, bo program oparty na urządzeniach przy podłodze może go nie wykryć.
Szczur śniady (Rattus rattus) jest mniejszy i smuklejszy od szczura wędrownego. Ma ogon dłuższy od ciała, duże, cienkie uszy i spiczasty pysk. Ciało ma 16 do 22 cm, ogon 18 do 25 cm, a masa wynosi 150 do 250 g. Sierść bywa czarna albo szarobrązowa, z jaśniejszym brzuchem. Sam kolor nie wystarcza więc do rozpoznania gatunku. Najpewniejszy znak to ogon: jeśli po zagięciu do przodu sięga poza czubek nosa, masz do czynienia ze szczurem śniadym.
Czym różni się od szczura wędrownego
| Cecha | Szczur śniady | Szczur wędrowny |
|---|---|---|
| Masa | 150 do 250 g | 250 do 500 g |
| Ogon | dłuższy od ciała, cienki | krótszy od ciała, gruby |
| Uszy | duże, po naciągnięciu zakrywają oko | małe, przylegające |
| Pysk | spiczasty | tępy |
| Odchody | 7 do 12 mm, wrzecionowate, zaostrzone | 15 do 20 mm, walcowate, tępe |
| Gdzie się trzyma | wysoko: strychy, stropy, regały | nisko: nory, piwnice, kanalizacja |
Gdzie występuje
W Polsce szczur śniady jest dziś rzadki. Dawniej był pospolity w miastach, ale wyparł go silniejszy szczur wędrowny. Utrzymujące się stanowiska znajdują się głównie w portach nad Bałtykiem i w dolinie Odry. Poza tym pojawia się punktowo tam, gdzie trafia z towarem: w magazynach importerów, terminalach kontenerowych, młynach i zakładach przetwarzających surowce z krajów, w których jest pospolity. Jego dokładny zasięg nie jest dobrze zbadany, bo łatwo pomylić go z młodym szczurem wędrownym.
Lubi ciepłe i suche miejsca. W budynku zajmuje strychy, przestrzenie nad sufitami podwieszanymi, górne półki regałów, sterty palet, kanały wentylacyjne i szczyty ścian. Nie kopie nor. Gniazda buduje zwykle wysoko, z papieru, folii, izolacji i włókien.
Jak rozpoznać ślady
- Odchody krótsze i cieńsze niż u szczura wędrownego, 7 do 12 mm, zaostrzone na końcach, rozrzucone wzdłuż tras, a nie w skupiskach.
- Smugi tłuszczowe na belkach, rurach i krawędziach regałów, także pod sufitem, czyli tam, gdzie szczur wędrowny nie dochodzi.
- Odgłosy biegania nad sufitem nocą, obgryzione owoce i orzechy, uszkodzone kable na wysokości.
- Gniazda z kawałków opakowań na strychach i w górnych partiach magazynu.
Jakie szkody powoduje
Zjada to samo co inne szczury, ale częściej wybiera owoce, orzechy, ziarno i pasze. Zanieczyszcza produkt odchodami i moczem, przegryza opakowania, kable oraz izolacje. Gdy gniazduje w stropach, niszczy ocieplenie. Historycznie roznosił pchły przenoszące dżumę. Dziś w Polsce ma znaczenie przede wszystkim jako szkodnik magazynowy oraz nosiciel salmonelli i leptospir.
Dlaczego to problem w magazynie i zakładzie
Program deratyzacji ustawiony pod szczura wędrownego może w ogóle go nie wykryć. Stacje stoją przy podłodze, wzdłuż ścian, a szczur śniady porusza się górą: po regałach, belkach i kanałach. Analiza trendów pokazuje wtedy zero odłowów, a audytor znajduje odchody na czwartej półce regału. W obiektach z importem ryzyko zawleczenia wraca z każdą dostawą kontenerową.
Jak zwalczamy szczura śniadego
Najpierw potwierdzamy gatunek, bo od tego zależy rozmieszczenie urządzeń. Robimy to na podstawie odchodów i śladów, a gdy trzeba, po odłowionym osobniku. Potem stacje i pułapki trafiają tam, gdzie chodzi szczur śniady: na belki i półki, przy trasach wzdłuż rur i kabli pod stropem oraz na strychy. Wewnątrz strefy produkcji stosujemy pułapki mechaniczne i żywołowne. Na zewnątrz oraz w częściach technicznych ustawiamy stacje z trutką. W większych obiektach stosujemy czujniki Xignal, które zgłaszają odłów z miejsc rzadko sprawdzanych przez technika. Każde urządzenie ma numer na mapie w PestScan. Równolegle zalecamy odcięcie dróg wejścia: montaż siatek na kratkach wentylacyjnych, uszczelnienie przejść instalacji na wysokości i przycięcie gałęzi dotykających dachu. Szczegóły programu opisujemy na stronie deratyzacji.
