Najważniejsze w skrócie
- Jak odstraszyć gołębie na stałe: zastosuj barierę fizyczną, czyli siatkę, kolce albo druty naprężone, i usuń to, co je przyciąga.
- Według badań z Uniwersytetu w Bazylei gołąb nie usiądzie na półce o szerokości do 4 cm i nie przejdzie przez otwór kwadratowy nie większy niż 6 x 6 cm.
- Odstraszacze ultradźwiękowe nie działają na gołębie. Według USDA ptaki najlepiej słyszą dźwięki w zakresie około 1 do 3 kHz, a ultradźwięki są poza zakresem ich słuchu.
- Nakładka na parapet pochylona pod kątem co najmniej 50 stopni uniemożliwia gołębiom siadanie, niezależnie od materiału.
- Gołąb miejski jest objęty częściową ochroną. Wolno go płoszyć i usuwać gniazda bez piskląt, ale bez zezwolenia nie wolno go chwytać, zabijać ani niszczyć jego jaj.
Jak odstraszyć gołębie, zależy od miejsca, w którym siadają. Inaczej zabezpieczasz gzyms, inaczej konstrukcję pod dachem hali, a jeszcze inaczej otwartą bramę. Gołębie odstraszysz na stałe tylko barierą fizyczną: siatką, kolcami albo drutami naprężonymi zamontowanymi tak, żeby ptak nie miał gdzie usiąść ani którędy wejść. Trzeba też usunąć to, co go przyciąga. Atrapy drapieżników, nagrania i błyszczące taśmy działają krótko, bo ptaki się do nich przyzwyczajają. Zapachy nie działają wcale, a odstraszacze ultradźwiękowe nie mają szans, bo ptaki nie słyszą ultradźwięków. Poniżej znajdziesz porównanie metod, wymiary, przy których gołąb nie usiądzie, oraz błędy, przez które zabezpieczenie przestaje działać.
Najpierw ustal, po co gołębie przylatują
Gołąb korzysta z budynku na trzy sposoby: w dzień odpoczywa na gzymsach, attykach i kalenicach, nocuje w osłoniętych miejscach pod dachem i gniazduje we wnękach, otworach oraz na belkach. Od tego zależy, co zabezpieczyć najpierw. Gzyms, na którym ptaki tylko siedzą, brudzi elewację i chodnik. Miejsce noclegu i gniazdo oznaczają warstwę odchodów, pasożyty w szczelinach oraz ptaki, które wracają w to samo miejsce.
Najłatwiej sprawdzisz to wieczorem, gdy gołębie wracają na noc, i wczesnym rankiem, zanim odlecą. Zapisz, gdzie siadają, którędy wlatują i gdzie leżą świeże odchody. Sprawdź też, co je karmi: rozsypane ziarno przy rampie, otwarte pojemniki na odpady, sąsiad z karmnikiem. Dopóki w okolicy jest pokarm, zabezpieczony budynek przesuwa problem najwyżej na sąsiedni dach.
Wymiary, przy których gołąb nie usiądzie i nie wejdzie
Zespół Daniela Haag-Wackernagela z Uniwersytetu w Bazylei sprawdzał na wolno żyjących gołębiach, jakich wymiarów i kątów ptaki nie pokonają (Haag-Wackernagel i Geigenfeind, European Journal of Wildlife Research, 2008). Te liczby przydają się przy każdym zabezpieczeniu:
| Element | Wartość, przy której gołąb sobie nie poradzi |
|---|---|
| szczelina | szerokość do 4 cm albo wysokość do 5 cm |
| otwór kwadratowy | nie większy niż 6 x 6 cm |
| półka, gzyms, parapet | szerokość do 4 cm |
| pochyłość z blachy, szkła, tworzywa | co najmniej 25 stopni |
| pochyłość z drewna, gładkiego betonu | co najmniej 35 stopni |
| pochyłość z piaskowca, szorstkiego betonu | co najmniej 50 stopni |
Z tabeli wynikają trzy praktyczne wnioski. Pas wolnego gzymsu szerszy niż 4 cm obok kolców wystarczy gołębiowi do siadania. Oczko siatki musi być mniejsze niż 6 x 6 cm. Nakładka na parapet pochylona pod kątem co najmniej 50 stopni działa na każdym materiale. Liczby dotyczą gołębia. Wróble i jerzyki przechodzą przez dużo mniejsze otwory, a przy tym są pod ścisłą ochroną.
Metody odstraszania gołębi w porównaniu
Poniżej znajdziesz ocenę metod na podstawie opracowania służby Wildlife Services amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA APHIS Wildlife Services, Bird Dispersal Techniques, 2016) i badań z Bazylei.
| Metoda | Kiedy ma sens | Słabe punkty |
|---|---|---|
| siatka | odcięcie całej przestrzeni: wnęka balkonu, podcień, świetlik, przestrzeń pod wiatą lub dachem | musi być naprężona, bez szczelin przy murze; uszkodzona przestaje chronić i trzeba ją od razu naprawić |
| kolce | gzymsy, parapety, belki, oprawy, rynny | muszą pokrywać całą szerokość; zasypane odchodami lub gałązkami przestają działać, a część ptaków układa na nich gniazdo |
| druty naprężone | długie gzymsy, attyki, kalenice, miejsca widoczne z ulicy | wymagają naciągu i kontroli; na szerokiej półce potrzeba kilku rzędów |
| pasty i żele | miejsca, gdzie nie da się niczego przykręcić | w upale spływają i brudzą, pod kurzem tracą działanie; mocno klejące działają jak lep |
| nagrania krzyków alarmowych i drapieżników | krótkie płoszenie, na przykład przed montażem siatki | ptaki przyzwyczajają się, jeśli za dźwiękiem nie idzie realne zagrożenie |
| ultradźwięki | nigdy | według USDA ptaki słyszą najlepiej dźwięki w zakresie około 1 do 3 kHz, a ultradźwięki są poza ich słuchem |
| atrapy sów i jastrzębi, balony, taśmy, płyty CD | krótko, do czasu przyzwyczajenia | atrapa stojąca w jednym miejscu szybko przestaje być zagrożeniem |
| sokolnictwo | duże obiekty i tereny otwarte, okresowo | drogie, wymaga stałej obsługi i regularnych lotów, zależy od pogody; USDA zaleca łączyć je z innymi metodami |
| zapachy: ocet, pieprz, olejki, naftalina | nie działają | ptaki w mniejszym stopniu korzystają z węchu niż ze wzroku i słuchu; w testach naftalina nie zniechęciła ptaków, zwłaszcza szpaków |
Wniosek jest prosty: płoszenie przydaje się jako dodatek, gdy trzeba wygonić ptaki przed montażem albo utrzymać je z dala przez kilka tygodni. Na lata działa tylko to, co fizycznie odbiera gołębiowi miejsce.
Błędy, przez które zabezpieczenie przestaje działać
- Kolce na części szerokości gzymsu. Gołąb siada na wolnym pasie obok, jeśli ma on więcej niż 4 cm.
- Kolce pod miejscem, z którego spadają odchody, liście i gałązki. Po kilku miesiącach zamieniają się w podstawę pod gniazdo.
- Siatka zamocowana z luzem albo z przerwą przy murze. Gołębie szukają luk i szybko je znajdują.
- Zabezpieczenie jednego gzymsu, gdy obok jest drugi, taki sam. Ptaki przesiadają się o metr dalej.
- Zamknięcie wnęki z gniazdem, w którym są pisklęta. To naruszenie przepisów, a martwe pisklęta i pasożyty zostają w ścianie.
- Odcięcie gołębi bez dezynsekcji gniazd. Głodne pasożyty schodzą wtedy do mieszkań i biur. Najgroźniejszy z nich opisujemy na stronie o obrzeżku gołębim.
- Brak kontroli po montażu. Siatki się luzują, kolce zarastają, a ptaki sprawdzają każde zabezpieczenie.
Kiedy montować, żeby nie złamać przepisów
Gołąb miejski jest pod częściową ochroną. Wolno go płoszyć, usuwać jego gniazda i zamykać mu dostęp do budynku, z wyjątkiem gniazd, w których są pisklęta. Nie wolno go bez zezwolenia chwytać, zabijać ani niszczyć jego jaj. Przed zamknięciem wnęki zajrzyj więc do gniazda, niezależnie od pory roku.
Inaczej jest z jerzykami, wróblami, kawkami czy oknówkami, które też gniazdują w budynkach. Są pod ochroną ścisłą, więc zamknięcie otworów, z których korzystają, wymaga zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska zaleca prace po zakończeniu lęgów. Tabelę gatunków z terminami lęgów oraz opis tego, jak planujemy prace w obiektach firmowych, znajdziesz na stronie ochrona przed ptakami.
Balkon, elewacja, strych, hala: co wybrać
Na balkonie najskuteczniejszym rozwiązaniem jest siatka na całą wnękę. Jeśli nie chcesz siatki, zamontuj kolce albo druty na barierce, parapecie i daszku nad balkonem, bez wolnych pasów. Nie zostawiaj karmy dla zwierząt ani otwartych worków z ziemią i nasionami.
Na elewacji sprawdzają się kolce albo druty naprężone na pełnej szerokości każdego gzymsu i parapetu, a przy remoncie pochyłe nakładki. W budynku wielorodzinnym dobrze zrobić to jednocześnie na całej ścianie, bo inaczej gołębie przeniosą się piętro niżej. Jak to zorganizować we wspólnocie, piszemy na stronie dla zarządców i wspólnot.
Na strychu i w stropodachu zamknij otwory siatką albo kratką o oczku poniżej 4 cm, po sprawdzeniu gniazd i nietoperzy. W hali magazynowej lista jest dłuższa: bramy, świetliki, belki, wiaty nad rampami. Omawiamy ją osobno w artykule o gołębiach w hali magazynowej.
